Cạo bọc mật trong thùng ong dú

Cận cảnh thao tác cạo. Giữ lại càng nhiều cấu trúc tổ càng tốt để đàn nhanh hồi.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Mật ong dú không giống mật ong mật

Người lần đầu nếm mật ong dú thường bất ngờ: không ngọt lịm mà chua nhẹ, thoảng mùi nhựa cây, loãng hơn. Nhiều người còn tưởng mật hỏng. Thật ra đó là đặc trưng của loại mật này, và hiểu nó giúp người nuôi biết mẻ mật của mình tốt hay không.

Vì sao chua

Mật ong dú được cất trong bọc làm từ keo — sáp trộn nhựa cây — chứ không phải sáp tinh như ong mật. Mật lại chứa nhiều nước hơn, và trong bọc diễn ra quá trình lên men nhẹ tự nhiên. Kết hợp lại, mật có vị chua thanh, mùi hơi giống trái cây chín, đôi khi phảng phất mùi nhựa của cây mà ong lấy keo. Vị chua vừa phải là dấu hiệu của mật thật, mật sống.

Mỗi mùa mỗi khác

Vị và màu mật phụ thuộc rất nhiều vào cây đang ra hoa quanh tổ. Mùa có nhiều hoa cây ăn trái, mật có thể thơm mùi trái; mùa có nhiều hoa dại, mùi khác hẳn. Cùng một thùng, hai đợt thu có thể cho hai vị mật khác nhau. Đó không phải mật bị pha — đó là mật phản ánh đúng khu vườn.

Màu sắc nói gì

Mật ong dú có thể từ vàng nhạt, hổ phách tới nâu sẫm. Màu do nguồn hoa và độ chín quyết định nhiều hơn là chất lượng. Mật sẫm không chắc ngon hơn mật nhạt. Điều nên để ý là độ trong: mật đục nhiều, lợn cợn thường do lẫn phấn hoặc lọc chưa kỹ.

Nếm như người nuôi lâu năm

1. Nhìn: độ trong, có bọt nhiều không, có lớp tách nước trên mặt không.
2. Ngửi: mùi thơm của hoa và nhựa là tốt; mùi rượu nặng, mùi chua gắt là đã lên men mạnh.
3. Nếm một chút: chua thanh, ngọt dịu, hậu vị sạch là tốt. Chua gắt, chát, hoặc ngọt khé không chua là đáng xem lại.
4. So sánh: nếm mẫu từ các thùng, các đợt khác nhau, ghi vào sổ.

Khi nào là có vấn đề

• Mật sủi bọt mạnh, chai phồng nắp sau vài ngày — mật quá nhiều nước hoặc bảo quản nóng.
• Mật chua gắt, có vị đắng — có thể lẫn phấn khi thu.
• Mật ngọt gắt, không có vị chua đặc trưng — đáng nghi pha đường.
• Mùi khói, mùi lạ — dụng cụ hoặc nơi lọc không sạch.

Người nuôi càng nếm nhiều mật của chính đàn mình, càng dễ nhận ra mẻ nào lệch. Sổ ghi vị mật theo mùa cũng là sổ ghi mùa hoa của khu vườn.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.