Kho thùng ong dú chờ vào đàn

Khu tập kết thùng gỗ mới đóng, chờ vào đàn. Thùng ong dú nhỏ hơn thùng ong mật nhiều, không có khung cầu nhiều tầng.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Thùng phải sẵn trước, không đóng vội

Mùa tách đàn thường tới cùng lúc ở nhiều thùng. Nếu tới lúc đàn đầy mới đi đóng thùng, gỗ còn tươi, còn mùi, keo dán chưa khô — đúng những thứ làm đàn mới tách bỏ đi hoặc chậm ổn định. Vì vậy các trại thường có một kho thùng sạch, đã phơi, đã kiểm, xếp sẵn chờ mùa.

Chọn gỗ

• Gỗ dày, chắc để giữ nhiệt ổn định — ong dú nhạy với nóng lạnh đột ngột hơn ong mật.
• Không mùi hắc. Tránh các loại gỗ có tinh dầu mạnh, gỗ đã tẩm thuốc chống mối, gỗ từ pa-lết công nghiệp không rõ đã xử lý gì.
• Không sơn, không vec-ni mặt trong. Mặt ngoài nếu muốn sơn thì dùng loại gốc nước, để khô thật lâu trước khi dùng.
• Đúng cỡ cho loài. Thùng quá rộng so với đàn thì ong khó giữ ấm và phải trét keo nhiều; quá chật thì đàn sớm hết chỗ.

Chuẩn bị thùng mới

Phơi. Thùng đóng xong để ở chỗ thoáng, có nắng gián tiếp vài tuần cho bay mùi gỗ và mùi keo. Thùng đã phơi đủ gần như không còn mùi khi ngửi sát.

Kiểm khe hở. Nắp phải khít, thành không nứt. Khe hở lớn là lối vào cho kiến, thằn lằn và ruồi đẻ trứng. Ong sẽ tự trét những khe nhỏ, nhưng khe to thì đàn mới tách không đủ sức bịt.

Làm cửa tổ đúng cỡ. Lỗ cửa nhỏ, vừa cho vài con ong qua cùng lúc. Cửa to quá thì đàn mới khó canh giữ.

Đánh dấu. Ghi mã thùng, ngày đóng. Khi vào đàn thì ghi thêm ngày tách, đàn mẹ nào. Sổ ghi này về sau giúp biết đàn nào gốc từ đâu.

Cất kho thế nào

• Kê cao khỏi mặt đất, chống mối từ nền.
• Để nơi khô, có mái che, không để mưa tạt.
• Xếp có khe thoáng, không chồng sát vào nhau quá lâu dễ ẩm mốc.
• Kiểm định kỳ: mọt gỗ, tổ kiến, nhện làm tổ trong thùng.

Thùng cũ dùng lại được không

Được, nếu thùng còn chắc và đàn cũ không chết vì bệnh hay vì thuốc. Cạo sạch keo và sáp cũ, phơi nắng kỹ, kiểm ấu trùng ruồi hoặc nấm mốc trong góc. Một ít keo cũ còn bám thành thùng đôi khi lại giúp đàn mới nhận chỗ nhanh hơn — nhưng thùng có mùi hôi, mốc hay còn xác ấu trùng thì nên bỏ.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.