Chuyển thùng ong dú ra vị trí đặt

Thao tác di chuyển thùng đã vào đàn ra vị trí cố định. Sau khi đặt thì hạn chế xê dịch để ong định vị được cửa tổ.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Vì sao dời thùng là chuyện lớn với ong dú

Ong đi kiếm ăn ghi nhớ vị trí cửa tổ theo cảnh vật xung quanh. Dời thùng đi vài mét, chúng vẫn bay về đúng chỗ cũ, lượn tìm, rồi nhiều con không tìm được đường vào. Đàn mất đúng lực lượng mang mật, phấn về. Vì vậy với đàn đã ổn định, câu trả lời mặc định cho «có nên dời không» là không — trừ khi chỗ cũ thật sự nguy hiểm.

Dời gần khó hơn dời xa

Nghe ngược đời, nhưng dời thùng sang một nơi cách vài cây số lại dễ hơn dời qua góc vườn bên kia. Ở chỗ mới hoàn toàn lạ, ong buộc phải định vị lại từ đầu nên ít bị lạc. Còn dời trong cùng khu vườn, cảnh vật quen làm ong bay theo trí nhớ về chỗ cũ.

Nếu buộc phải dời gần, có hai cách người nuôi hay dùng: dời từng chút một qua nhiều ngày, mỗi lần một đoạn rất ngắn; hoặc chở đàn đi xa một thời gian rồi mới mang về đặt ở vị trí mới. Cách nào cũng phải làm chậm.

Chở đàn mới mua về nhà

1. Chọn giờ: chiều tối hoặc sáng sớm, khi phần lớn ong đã ở trong thùng.
2. Bịt cửa tổ: dùng lưới mịn, mút xốp hoặc băng keo có lỗ thông khí. Không bịt kín mít — đàn cần thở.
3. Cố định nắp: buộc chặt hoặc dán băng keo quanh mép, tránh nắp bật khi xóc.
4. Chống xóc, chống nóng: đặt thùng thẳng đứng, chèn chắc, tránh nắng chiếu trực tiếp, không để trong cốp xe kín nóng.
5. Đi nhẹ: khối trứng gắn bằng keo, xóc mạnh có thể làm sụp tổ bên trong.

Đặt xuống và mở cửa

Đặt thùng ngay vào chỗ đã chuẩn bị sẵn — giá vững, có mái che, đã chống kiến. Để yên một lúc cho đàn bớt xáo trộn rồi mới mở cửa tổ. Nhiều người chờ tới sáng hôm sau mới mở, để ong ra định vị trong ánh sáng đầu ngày. Khi mở, đứng sang bên, không đứng trước cửa.

Những ngày đầu ở chỗ mới

• Ong bay vòng quanh thùng nhiều — đang định vị, là bình thường.
• Vài ngày đầu ong ra vào chưa đều, có thể ít mang phấn.
• Không mở thùng trong một hai tuần đầu.
• Để ý kiến kỹ hơn bình thường — đàn vừa chuyển chỗ đang yếu thế.
• Nếu ong chết nhiều ở cửa, ong không ra vào sau vài ngày nắng đẹp, liên hệ người bán ngay.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.