Dùng túi lưới khi thao tác với đàn ong dú

Túi lưới dùng để giữ ong không bay tán khi mở thùng, không phải để chống đốt — ong dú không có ngòi đốt.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Không đốt, nhưng vẫn phiền

Ong dú không có ngòi đốt, nên không ai bị sưng tấy như khi nuôi ong mật. Nhưng khi thùng bị mở, nhiều loài ong dú bay ra bám vào người: chui vào tóc, bò vào tai, vào mắt, lỗ mũi, cắn nhẹ ở da. Không đau đáng kể, nhưng rất khó chịu, và làm người mới giật mình, vung tay — đúng lúc đang cầm dao tách tổ hoặc nhấc khối mật. Túi lưới trùm đầu giải quyết chuyện này: không phải để chống đốt, mà để giữ bình tĩnh và giữ tay vững.

Đồ nào thật sự cần

Che tóc và mặt. Túi lưới, mũ có lưới, hoặc ít nhất mũ và khăn quấn gọn tóc. Đây là thứ đáng có nhất, nhất là với loài hay bám người.

Áo dài tay, sáng màu. Ong ít bám hơn trên vải trơn, sáng màu. Tay áo bó giúp ong không chui vào trong.

Găng tay mỏng. Không phải để chống cắn, mà vì keo ong dú rất dính, bám vào da khó rửa. Găng cao su mỏng hoặc găng y tế giữ được độ khéo của ngón tay.

Đồ thừa với ong dú

• Bộ đồ bảo hộ kín toàn thân như nuôi ong mật — nóng, vướng, không cần.
• Găng da dày — mất cảm giác tay, dễ làm vỡ ô trứng.
• Bình khói — ong dú không cần khói để dịu; khói còn làm đàn rối và ám mùi vào mật.

Khi ong bám đầy tóc

1. Đừng vung tay, đừng đập. Ong bị dập chết tiết mùi làm ong khác kéo tới nhiều hơn.
2. Bước ra xa thùng vài mét, chỗ có bóng râm.
3. Vuốt nhẹ tóc, lắc đầu chậm; phần lớn ong sẽ tự bay về.
4. Ong trong tai: nghiêng đầu, đứng yên, ong thường tự bò ra. Không chọc vật gì vào tai.

Giảm việc ong bay ra ngay từ thao tác

Đồ bảo hộ chỉ là lớp phụ. Cách tốt nhất để ít ong bám là thao tác đúng: mở vào giờ ong đi kiếm ăn nhiều, nhấc nắp nhẹ, làm nhanh, không làm vỡ bọc mật — mật chảy ra kích thích ong rất mạnh. Một lần mở gọn gàng có khi chẳng cần trùm lưới; một lần mở vụng thì trùm lưới vẫn thấy rối.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.