Khu vườn nuôi ong dú dưới mái che

Khu đặt thùng dưới mái che. Ong dú cần bóng râm và nguồn hoa gần, không chịu được nắng gắt cả ngày.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Từ một thùng lên nhiều thùng

Một thùng đặt dưới gốc cây là đủ. Nhưng khi số đàn tăng lên mười, hai mươi, việc bố trí bắt đầu quan trọng: thùng đặt sát nhau quá thì ong vào nhầm, mái che riêng lẻ thì tốn công bảo dưỡng, lối đi chật thì mỗi lần kiểm tra lại va vào thùng. Một khu nuôi dưới mái che chung giải quyết nhiều việc cùng lúc.

Mái chung hay mái riêng

Mái chung — một dãy giàn có mái phía trên che cho nhiều thùng. Ưu: che đều, dễ bảo dưỡng, người nuôi đứng làm việc dưới bóng mát, nước mưa được dẫn đi một chỗ. Nhược: tốn chi phí làm ban đầu, phải đủ cao và thoáng để không hầm nóng.

Mái riêng — mỗi thùng một tấm che. Ưu: rẻ, linh hoạt, đặt thùng ở nhiều góc vườn. Nhược: mỗi tấm một kiểu, dễ bị gió lật, phải kiểm từng cái.

Vườn nhà vài thùng dùng mái riêng là hợp lý; khi lên hàng chục thùng, mái chung đỡ công hơn hẳn.

Khoảng cách và hướng cửa tổ

• Giãn khoảng cách giữa các thùng, không đặt sát vách vào nhau.
• Xoay hướng cửa khác nhau cho các thùng cạnh nhau, hoặc đặt so le cao thấp.
• Đánh dấu bằng màu, hoạ tiết quanh khu cửa tổ để ong nhận nhà.
• Tránh hướng cửa đón gió mạnh hoặc mưa xiên theo mùa.

Ong vào nhầm thùng thường xuyên là nguyên nhân âm thầm làm đàn yếu bị đàn mạnh lấn, và có thể dẫn tới cướp mật.

Lối đi

Chừa lối đi đủ rộng phía sau hoặc bên hông thùng, để người nuôi kiểm tra mà không phải đi ngang trước cửa tổ. Lối đi nền sỏi hoặc lát gạch giúp khô ráo, dễ thấy kiến, dễ dọn.

Cây trồng quanh khu nuôi

Mái che bảo vệ thùng, còn cây quanh khu nuôi nuôi đàn ong. Trồng xen cây cho hoa nhiều đợt trong năm, cây cho nhựa để ong làm keo, cây bóng mát ở phía tây. Tránh cây thân có nhiều kiến, cây dây leo dễ bò lên giàn. Một khu nuôi tốt là khu mà ong đi kiếm ăn không phải bay xa — ong dú vốn kiếm ăn quanh tổ trong bán kính khá ngắn.

Mở rộng khu nuôi từng bước

Không cần làm cả dãy giàn ngay từ đầu. Nhiều người bắt đầu với một đoạn mái đủ cho vài thùng, chừa sẵn chỗ để nối dài khi đàn tăng. Cách này vừa đỡ vốn, vừa cho thời gian xem vị trí đó có hợp không — nắng chiều chiếu vào lúc mấy giờ, mưa tạt từ hướng nào, kiến hay lên từ phía nào — trước khi đầu tư lớn.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.