Nhóm học viên thực hành dưới mái che

Cả nhóm cùng làm trên một thùng để đối chiếu thao tác của nhau.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Buổi thực hành đầu tiên

Sau phần lý thuyết, giây phút đứng trước một thùng ong thật luôn khiến người mới vừa hào hứng vừa lúng túng. Những lỗi trong buổi đầu gần như ai cũng mắc — không phải vì thiếu hiểu biết, mà vì tay chưa quen và đầu còn mải nhìn. Biết trước chúng giúp buổi thực hành của mình trôi chảy hơn, và đàn ong đỡ bị làm phiền.

Sáu lỗi hay gặp

1. Đứng chắn trước cửa tổ. Ai cũng muốn nhìn rõ, nên dồn ra phía trước. Ong đi kiếm ăn về bị chắn đường, bay vào người, đàn rối.

2. Chạm quá nhiều. Thấy cái gì lạ cũng muốn sờ thử: chạm vào khối trứng, ấn vào bọc mật, gẩy keo. Mỗi lần chạm là một vết hỏng ong phải sửa.

3. Cầm dụng cụ như dao cắt rau. Lưỡi dao đâm thẳng, ấn mạnh. Với tổ ong dú, lưỡi dao phải lướt, cắt từng chút, nghiêng theo mặt keo.

4. Mải chụp ảnh. Nắp mở, ai cũng giơ điện thoại lên, người thao tác chờ cho mọi người chụp xong. Thùng mở lâu gấp đôi cần thiết.

5. Phản ứng khi ong bám. Ong bám tóc, vài người giật mình vung tay, đập — ong bị dập tiết mùi làm ong khác kéo ra thêm.

6. Quên đóng cho khít. Xong phần học, mọi người tản ra, nắp đặt lệch, mật rơi chưa lau.

Quy tắc khi nhiều người quanh một thùng

• Một người thao tác, những người khác chỉ quan sát và hỏi.
• Đứng thành vòng cung phía sau và hai bên, chừa trống phía trước cửa tổ.
• Không chạm khi chưa được mời.
• Chụp ảnh có thời điểm: người thao tác báo «chụp đi», ai cũng chụp trong vài giây rồi cất máy.
• Ong bám thì đứng yên, nhờ người bên cạnh gỡ giúp hoặc bước lùi ra xa.
• Kết thúc cùng nhau: kiểm nắp, lau mật rơi, dọn rác trước khi rời khu thùng.

Vì sao làm dưới mái che

Mái che không chỉ che cho thùng mà còn cho người: thao tác dưới nắng gắt khiến người nóng nảy, mồ hôi ra nhiều — mà ong rất nhạy với mùi mồ hôi. Bóng râm cũng giúp khối trứng không bị nắng chiếu trực tiếp khi nắp mở. Ở nhà, dù chỉ có một thùng, cũng nên chọn chỗ có bóng mát để thao tác.

Sau buổi đầu

Ghi lại ngay những gì mình làm lóng ngóng. Lần thứ hai, thứ ba sẽ thấy tay quen dần. Người nuôi lâu năm cũng từng có buổi đầu như vậy — khác nhau ở chỗ họ đã sửa được từng lỗi một.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.