Cổng trại ong dú Ong Quý ở Trảng Bàng

Lối vào trang trại ong dú Ong Quý tại Trảng Bàng, Tây Ninh — nơi tổ chức các lớp thực hành nuôi ong dú. Đây là điểm bắt đầu của mỗi khoá học: học viên tập trung tại cổng trước khi vào khu nuôi.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Vì sao người mới nên tới trại trước khi mua ong

Đọc tài liệu và xem video giúp hiểu ong dú là gì. Nhưng có những thứ chỉ thấy được khi đứng trước một dãy thùng thật: một đàn mạnh thì ong ra vào dày cỡ nào, cửa tổ của loài này trông ra sao, thùng đặt cao bao nhiêu, mái che dựng thế nào, chống kiến bằng gì. Người đã tận mắt thấy một đàn khoẻ sẽ nhận ra đàn yếu nhanh hơn rất nhiều khi về nhà tự nuôi.

Tới trại cũng là cách tốt nhất để biết người bán có thật sự nuôi hay không. Một nơi có dãy thùng qua nhiều mùa, có vườn cây quanh khu nuôi, có người trả lời được từng đàn đã tách khi nào — khác hẳn một điểm chỉ giao hàng.

Nên mặc gì, mang gì

• Quần áo dài, sáng màu, vải thoáng. Ong dú không có ngòi đốt, nhưng trong vườn có muỗi, kiến, cây cỏ. Áo dài tay giúp đỡ trầy xước khi đi giữa các giàn thùng.
• Giày kín mũi. Khu nuôi thường có sỏi, rễ cây, chén nước chống kiến dưới chân thùng.
• Mũ hoặc nón. Ong dú hay bám vào tóc khi bị quấy, nhất là lúc mở thùng — không đau nhưng khó chịu và dễ làm người mới hoảng.
• Sổ ghi hoặc điện thoại. Ghi lại cách đặt thùng, độ cao, kiểu mái che để làm theo ở nhà.
• Hạn chế nước hoa, kem dưỡng mùi mạnh — mùi lạ làm ong để ý tới người nhiều hơn.

Nên quan sát gì trong một buổi ở trại

Cửa tổ. Mỗi loài ong dú làm cửa tổ một kiểu: ống nhựa dài, miệng loe, hay chỉ là khe nhỏ. Nhìn cửa tổ là cách nhận loài nhanh nhất, và cũng là chỗ thấy ong gác cửa, ong mang phấn về.

Vị trí đặt thùng. Dưới tán cây hay dưới mái che, hướng nào, cách mặt đất bao nhiêu, nền đất hay nền sỏi. Đây là những chi tiết người mới hay làm sai nhất khi tự đặt ở nhà.

Cách chống kiến. Kiến là kẻ phá đàn hàng đầu. Mỗi trại có cách riêng: chân thùng ngâm nước, bôi dầu nhớt, cắt cành chạm thùng. Thấy tận mắt sẽ dễ làm theo hơn đọc mô tả.

Bên trong một thùng đang mạnh, nếu được mở cho xem: khối trứng nằm giữa, bọc mật và bọc phấn xếp quanh, lớp nhựa keo bịt khe. Hình ảnh này giúp hiểu vì sao không nên mở thùng thường xuyên — mỗi lần mở là ong phải sửa lại cả lớp keo.

Nên hỏi gì

• Ở vùng mình, đầu mùa mưa hay thời điểm nào thuận để bắt đầu?
• Loài nào hợp với vườn nhà mình, cây nhà mình đang trồng?
• Một đàn mới mang về, tuần đầu nên làm gì và không nên làm gì?
• Dấu hiệu nào cho thấy đàn có vấn đề, và khi đó liên hệ ai?

Ghi lại câu trả lời ngay tại chỗ. Một buổi ở trại có giá trị nhất khi người đi mang về được những điều áp dụng cho chính vườn nhà mình, chứ không chỉ vài tấm ảnh.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.