Thùng ong dú vẽ tay — quà mang về sau khoá học

Thùng ong dú được trang trí thủ công. Người tham gia mang về nhà, vào đàn và nuôi thật tại vườn.

Video quay tại trang trại ong dú Ong Quý (Trảng Bàng, Tây Ninh). Xem thêm các video khác trong chuyên mục Video tại trại.

Một thùng gỗ ngoài trời sống được bao lâu

Thùng gỗ dày, đặt đúng chỗ, có mái che tốt có thể dùng nhiều năm. Thùng phơi mưa nắng trực tiếp thì chỉ sau một hai mùa mưa đã nứt, cong vênh, mục chân — và một thùng nứt là lối vào cho kiến, ruồi, nước mưa. Giữ thùng bền cũng là giữ đàn bền.

Mái che là lớp bảo vệ quan trọng nhất

• Mái nhô ra khỏi thân thùng mỗi phía một khoảng, để mưa xiên không tạt vào cửa tổ và thân gỗ.
• Mái không đè sát nắp thùng, nên có khe hở cho không khí lưu thông, tránh hầm nóng.
• Vật liệu nhẹ, cách nhiệt: tấm lợp có lớp cách nhiệt, lá dừa, tôn có lót xốp. Tôn trần dưới nắng trưa làm thùng nóng hầm.
• Buộc chắc, không để gió lật — mái rơi trúng thùng là đàn bị chấn động mạnh.

Chống ẩm và chống mối

Đáy thùng là chỗ hỏng đầu tiên vì gần đất và đọng nước. Kê thùng trên giá, không đặt trực tiếp xuống đất. Chân giá chống mối bằng cách đặt trong chén nước hoặc trên vật liệu mối không ăn được như gạch, bê tông, ống nhựa. Thỉnh thoảng nhìn chân giá xem có đường đất mối đùn lên không — thấy là phải xử lý ngay, xa thùng, không dùng thuốc xịt gần ong.

Kiểm định kỳ

Mỗi tháng một lần, đi quanh thùng nhìn từ bên ngoài, không cần mở:

• Vết nứt mới trên thân và nắp.
• Nắp còn khít hay đã cong vênh.
• Gỗ đáy có mềm, đổi màu, có mùi mục không.
• Có tổ kiến, tổ nhện, ổ thằn lằn bám quanh thùng không.

Khe nhỏ thì ong tự trét keo. Khe lớn hơn thì người nuôi bịt từ bên ngoài bằng vật liệu không mùi, làm vào lúc chiều mát và nhẹ tay.

Những việc nên tránh với thùng đang có đàn

• Không sơn lại cả thùng khi ong đang ở trong. Sửa hoạ tiết nhỏ thì dùng sơn gốc nước, xa cửa tổ.
• Không đóng đinh, khoan, đục mạnh lên thân thùng — rung động làm vỡ ô trứng bên trong.
• Không xịt thuốc chống mối, chống mọt lên thùng.
• Không chuyển thùng sang chỗ khác chỉ để sửa. Nếu thùng hỏng nặng, cách đúng là chuyển đàn sang thùng mới đặt đúng chỗ cũ.

Một thùng vẽ tay mang về từ khoá học thường được giữ gìn kỹ hơn thùng thường — và chính sự chăm chút đó là thói quen tốt nhất của người nuôi ong.

Câu hỏi thường gặp

Hình ảnh và video trong bài do Trại ong dú Ong Quý thực hiện tại vùng nuôi Trảng Bàng, Tây Ninh.